Listin að prenta svart hvítt
Kristjan Logason
Það er alltaf gaman að fá staðfestingu á því að maður sé að gera rétt. Ekki er verra ef sú staðfesting kemur frá manni eins og John Paul Caponigro en í nýlegri grein sinni um svarthvíta prentun kemst hann að sömu niðurstöðu og ég hafði komist að í mínum tílraunum nú síðastliðna mánuði. Kosturinn við hans grein er hins vegar sá að hann telur til ýmsar aukaverkanir sem eru til góða við að nota þessa aðferð.
Ég er að vinna með Epson prentara og hélt til Þýskalands síðastliðið haust til að skoða þá flóru pappírs sem nú er til handa hungruðum listljósmyndurum að leika sér með. Sá fjöldi pappírstegunda reyndist mun meiri, þróaðri og fjölbreittari en ég átti von á og að venjast í íslenskum verslanahillum.
Eftir heimkomu hafa tilraunir mínar verið tvöfaldar. Annarsvegar að finna besta pappírs og blek samsetninguna fyrir mínar eigin myndir prentaðar á Epson Stylus Pro 4880 skrifara í líkingu við þann sem ég er með og tilraunum mínum til að finna réttu samsetninguna fyri þær myndir sem eru í safninu sem ég vinn á og skrifast þarf út. Þar hefur löngum verið notast við Epson Archival matt paper sem er að mínum dómi ágætis pappír fyrir teikningar en ekkert sérstaklega góður nema fyrir sumar ljósmyndir.
Ég hafði í mínum fórum töluvert magn af prufum og prufupappír við heimkomuna sem ég hef smátt og smátt verið að skoða hvernig reynist. Sumar pappírstegundir eins og Awagami frá Japan eru einstaklega fallegar en ekki fyrir almenna notkun. Sammerkt var þó með flestum framleiðendum nú að þeir eru nánast allir komnir með sína útgáfu af eftirlíkingu á baryta pappír sem var svo þektur í myrkraherbergisvinnu. Líkindin með gamla ljósmyndapappírnum eru sláandi en samt öðruvísi og með nútíma prentara er hægt að stjórna tónaskala í svarthvítri prentun enn betur en áður.
Ég hef fundið pappírinn sem mér líkar best við fyrir gamlar myndir en áferð hans svipar til þeirrar áferðar sem maður hafði á loftþurkuðum hálfmöttum fíberpappír eins og Ilford. Þessi pappír er frá Innova og heitir FibaPrint White Semi-Matte eða Innova IFA-29 . Ég hef einnig prufað að prenta út nýlegar portretmyndir með þessum pappír og líkar vel. Ég á hins vegar enn eftir að ákveða hvort ég noti hann fyrir seríu mína Familiarity (sja mynd að ofan) eða systur pappírinn með meiri glans Innova IFA-49 . Hvað aðrar litmyndir varðar er ég enn að skoða.
Í svarthvítri prentun sem ég hef framkvæmt síðan ég fékk þennan pappír fyrst til prufu hef ég þurft að prófa mig áfram til að ná sem bestum árangri því ekki var til góður prófíll að nota og ég ekki með tæki til að gera prófíla. Þar sem fikt er skemmtilegt þá gerði ég ýmsar prufur og var komin á þá niðurstöðu að einna best til prentunar á svarthvítri ljósmyndun væri í reynd hið ótrúlega að því mér fannst að nota Epson stillingar og ekki láta photoshop stjórna eins og maður hefur gert um árabil.
Nýlega rakst ég svo á grein frá Paul Caponigro, sem ætti að vera íslenskum ljósmyndurum vel kunnur en hann heldur hér árlega námskeið á vegum Focus on Nature og er sérfróður um litgreiningu. Í grein sinni fer Paul nákvæmlega í gegnum það af hverju hann velur að gera svo sem ég hef valið að gera og er ánægjulegt til þess að vita að þær aukaverkanir sem fást eru einvörðungu til þess gerðar að bæta myndina og lengja líftímann. Eitthvað sém ég hafði ekki enn gefið mér tíma í að rannska.
Hægt er að lesa um svarthvíta framköllun Paul Caponigro hér:





