Undanfarin ár hef ég glímt við vandamál sem mér hefur ekki tekist að leysa hugrænt. Mig langar í skóla. Ekki bara það að mig langar í skóla mig langar til að læra ákveðna listgrein er kallast ljósmyndun. Mörgum ykkar kemur þetta kanski spánskt fyrir sjónir að mig langi í skóla til að læra ljósmyndun. Er ég ekki lærður ljósmyndari.? Kann ég ekki allt og get ég ekki lært allt sjálfur af netinu eða með æfingum og lestri?  Er ekki skóli bara sóun á tíma og peningum?

Vandamálið sem ég hinsvegar stend helst frammi fyrir er það að jú víst er ég lærður ljósmyndari en ég er bara með sveinspróf. Mig langar í BA próf og helst master líka og svei mér þá ef ég færi ekki í doktorinn ef ég gæti. Ofan á það myndi ég svo bæta kennsluréttindum og þá væri ég kominn þangað sem ég endanlega vildi. Ég gæti og mætti kenna ljósmyndun. 

Af hverju þetta er vandamál ætti að vera nokkð augljóst. Í fyrsta lagi er ekkert BA nám í ljósmyndun á Ísandi og þaðan af síður Mastersnám hvað þá doktor.

í öðru lagi stefnir allt í það að markaðurinn oppnist og hver sem er sem getur keypt sér myndavél getur þar með stormað fram á völlinn sem fullskapaður ljósmyndari. Útlit er því fyrir að ekki verði til staðar markaður fyrir kennara með fullgilda menntun.

En er ekki ljósmyndanám hvort eð er sóun á tíma og peningum. Er ekki hægt að læra hana sjálfur? Það verður að segjast eins og er að það fer allt eftir því hvernig á það er litið. Ef ég hef það markmið eitt að verða kennari í grein sem verður ekki kennd á íslandi í framtíð og ég á þar með ekki möguleika á því að fá starf má líta svo á að það sé sóun á tíma og peningum.

Á hinn bóginn sé litið til þess hvað ég læri og hvernig það gæti nýst mér sem ljósmyndara þá snýr málið töluvert öðruvísi við.

Það er staðreynd að því fyrr sem menn byrja að læra ljósmyndun eða hvaða iðn eða list sem er, því betra. Það tekur tíma hvort sem mönnum líkar það betur eða verr að verða góður í sínu fagi. 

Það er nú vísindalega sannað að hver sem er getur orðið góður í hverju sem er svo framalega sem líkamlegt atgerfi ekki hamlar. Það að ná árangri kostar hinsvegar þrotlausar æfingar og það hefur verið sagt og sannað að enginn byrjar að sýna verulegan árangur fyrr en hann hefur ástundað ástríðu sína í að minnstakosti 10.000 klukkustundir.

Ansi oft í ummræðunni á íslandi er bent á Ara Magg sem dæmi um einstakling sem ekki þurfti að fara í skóla til að verða góður ljósmyndari. Það er og rétt, hann þurfti ekki að fara í skóla því hann hafði einkakennara. Með föður sem ljósmyndara, aðgang að tækjum og tólum var allt sem þurfti til námsþorsti og það hafði Ari svo sannarlega. Ari Magg spratt hinsvegar ekki fram einn daginn sem fullskapaður ljósmyndari. Það tók hann mörg ár og þrotlausar markvissar æfingar að verða það sem hann er í dag. Ég veit það því ég fylgdist vel með honum og þróun hans og beið í mörg ár eftir því að hann yrði góður. Ég meira að segja veit nákvæmlega hvar vendipunkturinn hjá honum var. Ari magg er Því líkt og Tiger Woods, skapaður með hjálp föðurs sem sýndi áhuga og kenndi honum. Það væri einnig áhugavert fyrir marga að kynna sér æfi og feril Polgar systra. Þær fóru aldrei í neinn skóla. Ekki einu sinni grunnskóla. 

En ef Ari getur þetta og hver sem er getur gert hvaðeina sem honum sýnist er þá nokkur þörf á skóla. Fyrir mig er svarið einfallt. Bestu árin sem ég átti var einmitt þegar ég var á leið í skóla og fékk leiðsögn þá orðins ljósmyndara, tíminn sem ég var í skólanum og svo fyrstu árin á eftir. Af hverju. Jú svarið er ofur einfalt, ég gat varið það að ég eyddi öllum stundum í ljósmyndun. Ég var á leið með að verða ljósmyndari og ég þurfti að drekka í mig allt sem ég gat til að geta orðið það sem ég vildi. Ef ég sagði orðið ljósmyndun þá fékk ég frí og frið frá umheiminum til að einbeita mér. Ekki nokkrum manni þótti athugavert við það að ég væri sólahringunum saman inni í myrkraherbergi að stækka sömu mynd aftur og aftur þar til ég var orðin ánægður. Ekki frekar enn menn gera athugasemd við að sleggjukastari kasti sömu sleggjunni aftur og aftur, endalaust þar ti hann nær auknum árangri.

Það að vera í skóla gefur þér fríspil frá þáttöku í öðrum hlutum nema þú veljir þá sjálfur. Þú hefur afsökun til að eyða öllum þínum stundum í ljósmyndun og ekkert annað. Afsökunin er styrkt er félagslega viðurkennd þar sem þú getur framfleyttþér með námslánum á meðan þú ert að læra. Ef þú á hinn bóginn ætlar að læra sjálfur, þá verður þú í fyrsta lagi að huga að framfærslu og síðan að framróun í ljósmyndagreininni. Til þess að geta eytt 10.000 klukkustundum í að verða góður ljósmyndari þarft þú því fleiri ár við æfingar en sá sem getur einbeitt sér að æfingum. Hér spilar að vísu inn í hversu ungur viðkomandi var þegar hann hof ástundun ljósmyndunar en það hjálpar í tímatali að byrja snemma.

Þrátt fyrir að menn byrji snemma og telji sig geta gert hlutina sjálfir þá hfa rannsóknir á afreksfólki sýnt að meðan allir geta gert það sem þeir vilja ná afreksmennirnir árangri með þrotlausum æfingum á smáatriðum og aðstæðum sem aðrir huga ekki að. Ef þú ert fjögur ár í skóla getur þú skipt þessum fjórum árum upp í 3 mánaða tímabil þar sem ú einblínir á að verða góður í einhverjum ákveðnum lið ljósmyndunar og svo koll af kolli. Það er vinna en ef þú tekur 4 ár í skóla og vinnur 8 tíma á dag þá hefur þú ástundað ljósmyndun í c.a 8.600 klst þegar út er komið. Að því gefnu að þú hafir tekið námið alvarlega.

Einstaklingur sem er í fullri vinnu, ætlar að ná árangri í ljósmyndun og leggur sig allann fram hefur ekki nema takmarkaðan tíma á hverjum degi og er þar að auki ekki ferskur til að hafa fullann huga við það sem hann er að gera. Fullvinnandi einstaklingur hefur kanski ekki nema 3 - 4 tíma á kvöldi fyrir utan svo helgar til að ná sama árangri. Það mun því taka hann 10 ár að læra jafn mikið og sá sem fer í skóla. Hér að gefnu því að báðir einstaklingar séu jafn áhugsamir. 

Það er því auðvelt að sjá að tímalega séð þá margborgar nám sig. Hitt er svo annað mál hvort það borgar sig fjárhagslega. Það fer eftir þvi hvar ljósmyndun er lærð, hversu dýrt nám og uppihald er og hversu drifin áfram maður er í því að láta hlutina ganga upp að loknu námi. 

Niðurstaða mín eftir lestur fjölda bóka nú í vetur og ýmsar rannsóknir er því einföld. Það getur hver sem er lært ljósmyndun. Það getur hver sem er orðið góður ljósmyndari. Þeir sem fara í skóla standa hinsvegar mun betur að vígi og eiga mun meiri möguleika á því að verða góðir ljósmyndarar en þeir sem fara ekki í skóla. 

Allt byggist á vilja, þrautseygju, þolgæði og endalausum æfingum. 

Gleðilegt ár